Η Ημέρα Φιλελληνισμού τιμάται κάθε χρόνο στις 19 Απριλίου, σηματοδοτώντας την επέτειο του θανάτου του Λόρδου Βύρωνα στο Μεσολόγγι το 1824. Καθιερώθηκε το 2008 με Προεδρικό Διάταγμα και η ημέρα αυτή τιμά τους διεθνείς εθελοντές και ακτιβιστές που υποστήριξαν την Ελληνική Επανάσταση, εμπνευσμένοι από τις διαχρονικές αξίες του Φιλελληνισμού.

Σε συνεργασία με το Πολεμικό Μουσείο, η Εταιρεία για τον Ελληνισμό και τον Φιλελληνισμό (ΕΕΦ) ανήγειρε ένα μνημείο στη Λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας αφιερωμένο σε αυτούς τους υπέροχους ανθρώπους. Η πρωτοβουλία αυτή εκπληρώνει ένα ομόφωνο ψήφισμα που εγκρίθηκε από την 4η Εθνοσυνέλευση το 1829. Το μνημείο αποτίει φόρο τιμής σε περίπου 2.000 εμβληματικούς Φιλέλληνες που αφιέρωσαν, και συχνά θυσίασαν, τη ζωή τους για την απελευθέρωση της Ελλάδας.

Σας προσκαλούμε το Σάββατο, 9 Μαΐου 2026, στις 11:00, για μια κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο των Φιλελλήνων, για να αποτίσουμε φόρο τιμής στους ήρωες και τις ηρωίδες που αγωνίστηκαν για τα κοινά μας ιδανικά και τα θεμελιώδη δικαιώματα του πολιτισμού μας. Η τελετή θα διαρκέσει περίπου 30 λεπτά. Θα ακολουθήσει παρουσίαση του μνημείου.

Παρακαλούμε επιβεβαιώστε την παρουσία σας ή την παρουσία εκπροσώπου, επικοινωνώντας μαζί μας στο: info@eefshp.org

 

H Α.Ε. Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, κυρία Kimberly Guilfoyle, επισκέφθηκε το Μουσείο Φιλελληνισμού, ξεναγήθηκε στους χώρους του και ειδικότερα στο τμήμα του Μουσείου που είναι αφιερωμένο στον Αμερικανικό Φιλελληνισμό.

Το προσωπικό του μουσείου παρουσίασε στην πρέσβη σημαντικά εκθέματα που αποδεικνύουν ότι οι ιδρυτές των ΗΠΑ είχαν λάβει Ελληνική παιδεία και μελετούσαν ενδελεχώς την Ελληνική ιστορία και γραμματεία. Την προσοχή της κυρίας Guilfoyle προσέλκυσε χειρόγραφο τεκμήριο του δεύτερου Προέδρου των ΗΠΑ John Adams, γραμμένο στα αρχαία Ελληνικά. Πρόκειται για απόσπασμα από το έργο του Ηροδότου σχετικά με την ιστορία της ομοσπονδίας του Κοινού των Ιώνων. Η Εταιρεία για τον Ελληνισμό και Φιλελληνισμό (ΕΕΦ) πρόκειται να παρουσιάσει σύντομα το σημαντικό αυτό τεκμήριο σε ειδική εκδήλωση στο Μουσείο Φιλελληνισμού.

Η κυρία Guilfoyle εντυπωσιάστηκε, επίσης, με τις ιστορίες πολλών ορφανών από την Ελληνική Επανάσταση, που υιοθετήθηκαν στις ΗΠΑ και διέπρεψαν ως επιφανή μέλη της αμερικανικής κοινωνίας.

 

Για πληροφορίες: info@phmus.org

 

 

Ο Μέτερνιχ αποκαλύπτει τις δημοκρατικές αρχές του Ιωάννη Καποδίστρια

Με την ευκαιρία της επετείου συμπλήρωσης 250 ετών από τη γέννηση του Ιωάννη Καποδίστρια, η ΕΕΦ και το Μουσείο Φιλελληνισμού τιμούν τον πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας και παρουσιάζουν από τις συλλογές τους μία απόρρητη επιστολή του Μέτερνιχ όπου σκιαγραφεί τον σπουδαίο Έλληνα, την αφοσίωσή του στην απελευθέρωση της Ελλάδας και τις δημοκρατικές αρχές του.

Την επιστολή έχει μελετήσει ο ιστορικός Παναγιώτης Πασπαλιάρης, ο οποίος έχει δημοσιεύσει σχετικό άρθρο στην εφημερίδα “Η Καθημερινή”.

Διαβάστε το άρθρο ακολουθώντας τον σύνδεσμο: https://www.kathimerini.gr/culture/563092714/ioannis-kapodistrias-o-epanastatis/ 

 

 

*Υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας κυρίου Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα
*Σε συνεργασία με τη Βουλή των Ελλήνων

 

Ημέρα διεξαγωγής: 10 Οκτωβρίου 2025

Ώρες: 09:00 – 19:00

 

Το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος, η Γαλλική Σχολή Αθηνών και το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών διοργανώνουν, με τη συμμετοχή του εκδοτικού Οίκου Ανάβαση, την Παρασκευή 10 Οκτωβρίου 2025, ημερίδα με θέμα τη «Γαλλική Επιστημονική Αποστολή του Μοριά», που πραγματοποιήθηκε στην Πελοπόννησο το 1829.

Σχεδόν 200 χρόνια από τη σημαντική αυτή Αποστολή, στόχος της ημερίδας είναι να μνημονεύσουμε και να σχολιάσουμε το σημαντικό έργο που επιτέλεσε, να διερευνήσουμε το επιστημονικό αποτύπωμα των εργασιών αλλά και τους τρόπους με τους οποίους επέδρασε στις μεταγενέστερες διεπιστημονικές αλλά και περιηγητικές προσεγγίσεις του χώρου.

Η ημερίδα αυτή θα είναι η πρώτη μιας σειράς δράσεων που θα ολοκληρωθούν το 2029.

---

Επιστημονική και Οργανωτική Επιτροπή

– Matthieu Abgrall, Μορφωτικός ακόλουθος για την επιστημονική και πανεπιστημιακή συνεργασία, Αναπληρωτής διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδας
– Véronique Chankowski, Διευθύντρια της Γαλλικής Σχολής Αθηνών
– Gilles de Rapper, Διευθυντής του Τομέα νεώτερων και σύγχρονων σπουδών της Γαλλικής Σχολής Αθηνών
– Ουρανία Πολυκανδριώτη, Διευθύντρια ερευνών, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Συντονίστρια του Τομέα Νεοελληνικών Ερευνών – ΙΙΕ/ΕΙΕ
– Γιώργος Τόλιας, Καθηγητής, École Pratique des Hautes Études, Παρίσι – πρώην Διευθυντής ερευνών, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
– Γιάννης Σαΐτας, Αρχιτέκτονας, Πολεοδόμος, Εθνολόγος. ‘Ερευνα, σχεδιασμός, επιμέλεια της έκδοσης «Το έργο της Γαλλικής Επιστημονικής Αποστολής του Μοριά 1829-1838, Μέρος Α’, 2011 και Μέρος Β’, 2017, εκδ. οίκος Μέλισσα».
– Κατερίνα Σπυροπούλου, Αναπληρώτρια του Μορφωτικού Ακόλουθου για την επιστημονική και πανεπιστημιακή συνεργασία, Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδας
– Ήβη Αδαμακοπούλου, Εκδόσεις Ανάβαση

Η γαλλική επιστημονική αποστολή του Μοριά

Στις 3 Μαρτίου 1829, είκοσι Γάλλοι επιστήμονες, γεωγράφοι, φυσιοδίφες, αρχιτέκτονες και λόγιοι-ελληνιστές, κατόπιν αιτήματος του κυβερνήτη Καποδίστρια, αποβιβάσθηκαν στο Ναυαρίνο, που είχε μόλις απελευθερωθεί από τα στρατεύματα του Ιμπραήμ (1827) και τη γαλλική στρατιωτική αποστολή υπό τον στρατηγό Maison (1828), προκειμένου να εξερευνήσουν την Ελλάδα. Στόχος τους ήταν αφενός να γνωρίσουν σε βάθος τη φύση και τον πολιτισμό της Ελλάδας και αφετέρου να προσφέρουν στην ελληνική διοίκηση σύγχρονα εργαλεία διαχείρισης και ανάπτυξης. Οι Γάλλοι επιστήμονες εξερεύνησαν κατά κύριο λόγο την Πελοπόννησο, αλλά και τις Κυκλάδες και την Αττική. Χαρτογράφησαν τον τόπο και συνέλεξαν στοιχεία σχετικά με τη δημογραφία, τους φυσικούς πόρους και τις υποδομές, τη φύση και τις αρχαιότητες του υπό ίδρυση ελληνικού κράτους.

Η Γαλλική Επιστημονική Αποστολή του Μοριά απαρτιζόταν από τρία Τμήματα ειδικών στις φυσικές επιστήμες, την αρχαιολογία και τις καλές τέχνες και έναν Τοπογραφικό Λόχο 25 μηχανικών του στρατού. Τα πορίσματα των εργασιών κυκλοφόρησαν σε χάρτες και σε 8 επιβλητικούς τόμους μεταξύ των ετών 1831 και 1838, οι οποίοι συνοδεύονται από σημαντική εικονογραφική και χαρτογραφική τεκμηρίωση.

Η σημασία της Αποστολής είναι πολλαπλή. Προσφέρει μια πλήρη και διεξοδική αποτύπωση της Πελοποννήσου και άλλων περιοχών ακριβώς μετά την Επανάσταση, η οποία αποτελεί παράδειγμα της επιστημονικής μεθοδολογίας της εποχής και της ανάδυσης νέων επιστημών και των τεχνολογιών αιχμής, όπως η στατιστική δημογραφία και η γεωδαισία, η ερμηνεία της γεωλογικής διαμόρφωσης και του δικτύου των υδάτινων πόρων, η ανασκαφή και η τοπογραφική τεκμηρίωση των μνημείων, η απογραφή των ορυκτών, της πανίδας και της χλωρίδας.

Με την ολοκλήρωση των δράσεων στην επέτειο των 200 χρόνων από την πραγματοποίηση της Αποστολής, θέλουμε να πιστεύουμε ότι θα έχουμε καλύψει όλες τις πτυχές του επιστημονικού της έργου και θα έχουμε αναδείξει τη σημερινή του απήχηση και συνέχεια.

---

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑΣ

---

│ 09:00 – 10:00 │
ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΟΙ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ
🔹Πρεσβεία της Γαλλίας στην Ελλάδα, Γαλλική Σχολή Αθηνών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
🔹 Η έκδοση «Το έργο της Γαλλικής Επιστημονικής Αποστολής του Μοριά 1829-1838, Μέρος Α’, 2011 και Μέρος Β’, 2017, εκδ. οίκος Μέλισσα».
Γιάννης ΣΑΪΤΑΣ (Αρχιτέκτονας, Πολεοδόμος, Εθνολόγος)

---

│ 10:00 – 11:30 │ ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ – ΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ
Συντονιστής: Matthieu ABGRALL (Ακόλουθος επιστημονικής και πανεπιστημιακής συνεργασίας, Αναπληρωτής Διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος)

🔹Οι γεωδαιτικές εργασίες του Μοριά (1829-1830) ως θεμέλιο για την χαρτογράφηση
Pierre BRIOLE, (Διευθυντής Έρευνας CNRS, Ecole Normale Supérieure Paris)

🔹Γεωγραφίες του πιθανού: κοινωνία, περιβάλλον και εθνική ταυτότητα στο έργο της Επιστημονικής Αποστολής του Μοριά (1829)
Γιώργος ΤΟΛΙΑΣ (Καθηγητής, École Pratique des Hautes Études, Πρώην Διευθυντής Ερευνών, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών – Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών)

🔹Ψηφιακή ανασυγκρότηση του χαρτογραφικού έργου της Γαλλικής Επιστημονικής Αποστολής
Ελένη ΓΚΑΔΟΛΟΥ (Digital Asset Manager, Βρετανική Σχολή Αθηνών, Διδάκτωρ Γεωγραφίας, Αγρονόμος και Τοπογράφος Μηχανικός)

🔹Ο χάρτης της Γαλλικής Επιστημονικής Αποστολής ως τεκμήριο για τη μελέτη των οικισμών και του πληθυσμού της Πελοποννήσου στην περίοδο της Επανάστασης: ερευνητικά αποτελέσματα και μελλοντικές προοπτικές
Μιχάλης ΦΕΣΤΑΣ (Μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών (ΙΙΕ) του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (EIE), μέλος του Εργαστηρίου Ψηφιακής Ιστορικής Χαρτογραφίας ΙΙΕ/ΕΙΕ)

---

│ 12:00 – 13:30 │ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ – ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΗΣ
Συντονιστής: Gilles DE RAPPER (Διευθυντής Σπουδών – Τομέας Νεότερης και Σύγχρονης Εποχής)

🔹Η Βοτανική Αποστολή στην Πελοπόννησο
Σοφία ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ (Ομότιμη Καθηγήτρια Οικοφυσιολογίας Φυτών, Τμήμα Βιολογίας, Τομέας Βοτανικής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Υπεύθυνη του προγράμματος ΚΕΔΙΒΙΜ « Πολιτισμική Βοτανική»)

🔹Η Επιστημονική Αποστολή του Μοριά: οι απαρχές της γεωαρχαιολογικής προσέγγισης
Eric FOUACHE (Καθηγητής, Sorbonne Université – UR Médiations)
και Antoine CHABROL (Υποψήφιος Διδάκτορας, Sorbonne Université -UR Médiations)

🔹Η Αποστολή του Μοριά στο Φυτολόγιο του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Παρισιού
Clémence PAGNOUX (Αναπληρώτρια καθηγήτρια του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας, BioArch UMR 7209 MNHN CNRS Inrap, Paris)

---

│ 15:00 – 17:00 │ ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ – ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ
Συντονίστρια: Ουρανία ΠΟΛΥΚΑΝΔΡΙΩΤΗ (Διευθύντρια ερευνών, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών)

🔹Επιστολές, τύπος, βιβλία, για την αγάπη της Ελλάδας. Ο Αμπρουάζ Φιρμέν-Ντιντό και η Επιστημονική Αποστολή του Μορέα.
Emmanuelle COLLAS (Ιστορικός, Διδάκτωρ Φιλολογίας και Αναπληρώτρια καθηγήτρια Ελληνικής Ιστορίας, εκδότρια)

🔹Μια διαφορετική επιστημονική αποστολή του Μοριά: ο «ταπεινός» Βιεττύ ανακαλύπτει την Πελοπόννησο
Clémence WEBER-PALLEZ (Αναπληρώτρια καθηγήτρια Ελληνικής Ιστορίας, Laboratoire PLH – Université Toulouse 2 Jean Jaurès)

🔹Η δημοσιογραφική περιπέτεια του Raybaud στην Ελλάδα
Vincent TOUZE (Διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών, Πτυχιούχος ανώτατων σπουδών δημόσιας διοίκησης)

---

│ 17:00 – 18:30 │ ΤΕΤΑΡΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ – ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΣΤΟ ΠΑΡΟΝ. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟΝ 21ο ΑΙΩΝΑ
Συντονίστρια: Πηνελόπη ΜΑΤΣΟΥΚΑ (Εκδόσεις Ανάβαση)

🔹Γεωπληροφορική και εφαρμογές για το μέλλον της χαρτογραφίας
Άγγελος ΑΔΑΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Δημιουργός της εφαρμογής IGN RANDO)

🔹Μοντελοποιώντας την ανάγνωση χαρτών
Βασίλης ΚΡΑΣΑΝΑΚΗΣ (Αναπληρωτής Καθηγητής, Παν. Δυτικής Αττικής, Διδάκτωρ Μηχανικός ΕΜΠ, Διπλωματούχος Αγρονόμος και Τοπογράφος Μηχανικός ΕΜΠ )

🔹Προκλήσεις στη Χαρτογραφία του Μέλλοντος: Τεχνητή Νοημοσύνη και Μεγάλα Γεωχωρικά Δεδομένα
Χρίστος ΧΑΛΚΙΑΣ (Καθηγητής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο)

---

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ

---

– Matthieu ABGRALL (Ακόλουθος επιστημονικής και πανεπιστημιακής συνεργασίας, Αναπληρωτής Διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος)
– Άγγελος ΑΔΑΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Δημιουργός της εφαρμογής IGN RANDO)
– Ήβη ΑΔΑΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ (Εκδόσεις Ανάβαση)
– Pierre BRIOLE (Διευθυντής Έρευνας CNRS, Ecole Normale Supérieure Paris)
– Antoine CHABROL (Υποψήφιος Διδάκτορας, Sorbonne Université -UR Médiations)
– Χρίστος ΧΑΛΚΙΑΣ (Καθηγητής,Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο)
– Emmanuelle COLLAS (Ιστορικός, Διδάκτωρ Φιλολογίας και Αναπληρώτρια καθηγήτρια Ελληνικής Ιστορίας, εκδότρια)
– Μιχάλης ΦΕΣΤΑΣ (Μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών (ΙΙΕ) του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (EIE), μέλος του Εργαστηρίου Ψηφιακής Ιστορικής Χαρτογραφίας ΙΙΕ/ΕΙΕ)
– Eric FOUACHE (Καθηγητής, Sorbonne Université – UR Médiations)
– Ελένη ΓΚΑΔΟΛΟΥ (Digital Asset Manager, Βρετανική Σχολή Αθηνών, Διδάκτωρ Γεωγραφίας, Αγρονόμος και Τοπογράφος Μηχανικός)
– Βασίλης ΚΡΑΣΑΝΑΚΗΣ (Αναπληρωτης Καθηγητής, Παν. Δυτικής Αττικής, Διδάκτωρ Μηχανικός ΕΜΠ, Διπλωματούχος Αγρονόμος και Τοπογράφος Μηχανικός ΕΜΠ )
– Πηνελόπη ΜΑΤΣΟΥΚΑ (Εκδόσεις Ανάβαση)
– Clémence PAGNOUX (Αναπληρώτρια καθηγήτρια του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας, BioArch UMR 7209 MNHN CNRS Inrap, Paris)
– Ουρανία ΠΟΛΥΚΑΝΔΡΙΩΤΗ (Διευθύντρια ερευνών, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών)
– Gilles DE RAPPER (Διευθυντής Σπουδών – Τομέας Νεότερης και Σύγχρονης Εποχής)
– Σοφία ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ (Ομότιμη Καθηγήτρια Οικοφυσιολογίας Φυτών, Τμήμα Βιολογίας, Τομέας Βοτανικής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Υπεύθυνη του προγράμματος ΚΕΔΙΒΙΜ « Πολιτισμική Βοτανική»)
– Γιάννης ΣΑΪΤΑΣ (Αρχιτέκτονας, Πολεοδόμος, Εθνολόγος)
– Γιώργος ΤΟΛΙΑΣ (Καθηγητής, École Pratique des Hautes Études, Πρώην Διευθυντής Ερευνών, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών – Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών)
– Vincent TOUZE (Διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών, Πτυχιούχος ανώτατων σπουδών δημόσιας διοίκησης)
– Clémence WEBER-PALLEZ (Αναπληρώτρια καθηγήτρια Ελληνικής Ιστορίας, Laboratoire PLH -Université Toulouse 2 Jean Jaurès)

 

Περισσότερα: https://www.ifg.gr/events/imerida-galliki-epistimoniki-apostoli-tou-moria/

---

© Travelogues – Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη │ Fondation Aikaterini Laskaridis

 

Η μοναδική Ελληνίδα στην «Πινακοθήκη Καλλονών» στο Μόναχο, έχει πλέον τη μόνιμη θέση της και στην Αθήνα.

Η διάσημη προσωπογραφία της Αικατερίνης (Ρόζας) Μπότσαρη, έργο του κορυφαίου Γερμανού ζωγράφου Joseph Karl Stieler, βρίσκεται εδώ και λίγους μόλις μήνες στην Αθήνα, στο Μουσείο Φιλελληνισμού.

Τα αποκαλυπτήρια του πορτρέτου της Ελληνίδας καλλονής του 19ου αιώνα Αικατερίνης (Ρόζας) Μπότσαρη, κόρης του ένδοξου αγωνιστή Μάρκου Μπότσαρη, πραγματοποιήθηκαν τον Μάρτιο του 2025 στο Μουσείο Φιλελληνισμού, παρουσία απογόνων της οικογένειας Μπότσαρη και της Α.Ε. Γερμανού Πρέσβη στην Ελλάδα, κ. Andreas Kindl.

 

Η μυθιστορηματική ζωή της κόρης του αγωνιστή Μάρκου Μπότσαρη

Η κόρη του Μάρκου Μπότσαρη σφράγισε την ιστορία του 19^ου αιώνα με την απαράμιλλη ομορφιά της όψης της, αλλά και με το αξίωμα της πρώτης Ελληνίδας Κυρίας επί των Τιμών της βασίλισσας Αμαλίας.

Η Ρόζα, προσωνύμιο που έλαβε από το χαρακτηριστικό ρόδινο χρώμα που είχαν τα μάγουλα και τα χείλη της, έγινε η προστατευόμενη της βασίλισσας Αμαλίας και το όνομά της δόθηκε σε μια σπάνια ποικιλία τριαντάφυλλων σε διαρκή υπόμνηση της καλλονής και της φρεσκάδας της νιότης της.

 

Τα δύο μοναδικά έργα του Stieler στο Μόναχο και την Αθήνα

Η μορφή της Ρόζας που φιλοτέχνησε το 1841 ο κορυφαίος Γερμανός ζωγράφος Joseph Karl Stieler (1781-1858), έθεσε εκ νέου το διάλογο για την ανάδειξη της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το περίφημο πορτρέτο της Ρόζας Μπότσαρη δημιουργήθηκε ύστερα από παραγγελία του βασιλιά Λουδοβίκου Α΄ της Βαυαρίας προκειμένου να ενταχθεί στην «Πινακοθήκη των Καλλονών» στο Ανάκτορο του Nymphenburg στο Μόναχο, το οποίο σήμερα λειτουργεί ως μουσείο. Στα αρχεία του Nymphenburg ήταν καταγεγραμμένη η φιλοτέχνηση δύο πανόμοιων αντιτύπων από τον καλλιτέχνη, συνήθης πρακτική για σημαντικές προσωπογραφίες της εποχής.

Η Εταιρεία για τον Ελληνισμό και Φιλελληνισμό (ΕΕΦ) και το Μουσείο Φιλελληνισμού στην Αθήνα, απέκτησαν το εν λόγω έργο τέχνης τον Δεκέμβριο 2024 με σκοπό η ξεχωριστή μορφή της Ρόζας να ενταχθεί στη συλλογή ενός ελληνικού μουσείου και να αναδειχθεί η ιστορία τόσο της ίδιας όσο και της οικογένειάς της, η οποία είναι σύμφυτη με εκείνη του Φιλελληνισμού.

Το δεύτερο αυτό πορτρέτο, υψηλότερης μάλιστα αξίας από εκείνης του πρώτου, ήρθε ξανά σε δημόσια θέα ύστερα από 42 χρόνια, καθώς από το 1983 που δημοπρατήθηκε από τον οίκο Sotheby’s στο Λονδίνο, το έργο παρέμενε σε ιδιωτική συλλογή. Το Μουσείο Φιλελληνισμού απέκτησε το έργο με αγορά, σημειώνοντας παγκόσμιο ρεκόρ για την υψηλότερη αξία κατακύρωσης έργου του διάσημου Γερμανού προσωπογράφου Stieler.

 

Ο διαρκής πολιτιστικός διάλογος Ελλάδας – Γερμανίας

Κατά τα εγκαίνια παρουσίασης του πορτρέτου στην Ελλάδα, ο ιδρυτής και πρόεδρος του Μουσείου Φιλελληνισμού, Κωνσταντίνος Βελέντζας, υπογράμμισε τους δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών: «Ο Λουδοβίκος Α΄ της Βαυαρίας του Οίκου των Βίττελσμπαχ, ήταν Φιλέλληνας, φανατικός ελληνιστής, συλλέκτης και φίλος των τεχνών. Επί βασιλείας του το Μόναχο αναδείχτηκε καλλιτεχνικά με την ανέγερση πολλών νεοκλασικών και νεο-ουμανιστικών κτηρίων, με πρότυπο την αρχιτεκτονική της αρχαίας Ελλάδας. Ένα από αυτά είναι τα Προπύλαια του Μονάχου, το μοναδικό μνημείο διεθνώς αφιερωμένο στην Επανάσταση του 1821. Ο Μάρκος Μπότσαρης, ο οποίος ταυτίστηκε στη διεθνή κοινή γνώμη με τον Λεωνίδα της Σπάρτης, αποτελεί την κεντρική φυσιογνωμία που ενέπνευσε τη Φιλελληνική τέχνη και τον Φιλελληνισμό διεθνώς».

Ο Γερμανός Πρέσβης στην Ελλάδα, Andreas Kindl, εξέφρασε την ιδιαίτερη χαρά του που αυτό το σπουδαίο έργο θα βρίσκεται πλέον στην Αθήνα, δηλώνοντας σε άπταιστα Ελληνικά ότι «περισσότεροι από 400.000 άνθρωποι επισκέπτονται κάθε χρόνο την Πινακοθήκη των Καλλονών στο Μόναχο. Τα πορτρέτα της Πινακοθήκης δημιουργήθηκαν από τον Λουδοβίκο με στόχο να αναπαραστήσει το ιδεώδες της ομορφιάς της εποχής και η Ρόζα Μπότσαρη ήταν η μόνη Ελληνίδα ανάμεσά τους», χαριτολογώντας μάλιστα σημείωσε «Σήμερα θα λέγαμε ότι η Ρόζα ήταν η Μις Ελλάς του 19ου αιώνα!», εκπλήσσοντας ευχάριστα τους παρευρισκόμενους.

Τα αποκαλυπτήρια του ζωγραφικού έργου πραγματοποιήθηκαν από τη νεαρή Ρόζα Μπότσαρη, κόρη του Κίτσου Μπότσαρη, μικρανιψιού του Μάρκου Μπότσαρη. Η Ρόζα μίλησε για πρώτη φορά δημοσίως για την πρόγονό της αποκαλύπτοντας μεταξύ άλλων τη γοητεία που άσκησε η Ρόζα ακόμη και στον ανιψιό του Ουάσιγκτον, ο οποίος θέλησε να γίνει σύζυγός της – παρότι δεν τα κατάφερε.

Δεδομένου του ιστορικού και καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος που παρουσιάζει η ύπαρξη του έργου στις δύο χώρες, πρόκειται να ανακοινωθεί προσεχώς η διαμόρφωση προγραμμάτων και συνεργειών μεταξύ των μουσείων Nymphenburg στο Μόναχο και Φιλελληνισμού στην Αθήνα.

 

Για πληροφορίες: info@phmus.org